Tarihi Yapan İradeden, Tarihi Belgeyle Yazan Bilince: Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Tarih Metodolojisi
«Tarih yazmak, tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat, insanlığı şaşırtacak bir mahiyet alır.»
«Biz daima hakikat arayan ve onu buldukça ve bulduğumuza kani oldukça ifadeye cüret gösteren adamlar olmalıyız. Her işten evvel, dikkat ve itina ile seçeceğiniz vesikalara dayanınız.»
Çapraz Kaynak’ın karşı cephelerin vekâyinâmelerini yan yana getiren yayın çizgisi, Atatürk’ün bizzat Nutuk’u yüzlerce numaralı birincil Vesikalar cildiyle temellendiren ve geçmişi ikinci el söylenceler yerine ana kaynak dillerinden okuma geleneğini kuran belge merkezli tarih anlayışından ilham alır.
Aynı Tarihsel An, İki Cephenin Kaydı: Ankara Resmî Tebliği ve Dünya Tanıklığı
Son Tabip Raporu ve Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetinin Resmî Tebliği
T.C. Resmî Gazete, 10 İkinciteşrin [Kasım] 1938, Sayı: 4059«[...] bugün, 10 İkinciteşrin 1938 Perşembe sabahı saat dokuzu beş geçe Büyük Şefimiz derin koma içinde terki hayat etmişlerdir.»
«Müdavi ve müşavir tabiplerin neşredilen son raporu Atatürk’ün dünyaya gözlerini kapadığını bildirmektedir. Bu acı hadise ile Türk vatanı büyük yapıcısını, Türk milleti Ulu Şefi’ni, insanlık büyük evladını kaybetti. [...] Şurasını da her şeyden evvel beyan etmeliyiz ki ölmez olan, onun büyük eseri Cumhuriyet Türkiyesi’dir.»
Winston S. Churchill (1915 Çanakkale Bahriye Birinci Lordu) ve Başbakan İoannis Metaksas
Daily Telegraph and Morning Post, 15 Aralık 1938 (Step by Step, 1939 · İngilizce aslından çeviri) & Kasım 1938 Diplomatik Taziye Kaydı«Her sınıftan kadın ve erkeğin onun tabutu başında döktüğü gözyaşları; aynı anda hem modern Türkiye’nin kahramanı, hem savunucusu hem de babası olan bir devlet adamının hayat eserine yakışan en haklı saygı duruşuydu. [...] Hayranlık uyandıran bir itidal ve iyi niyet politikasıyla, tarihte ilk kez Yunanistan ile en dostane ilişkileri kurdu.»
Kaynak Özeti (Atina–Ankara, Kasım 1938): Yunanistan Başbakanı İoannis Metaksas da Başbakan Celâl Bayar’a çektiği resmî taziye telgrafında Atatürk’ü ortak idealler ve barışçıl iş birliğine dayalı Türk–Yunan dostluğunun gerçek kurucusu olarak selamlamış; bizzat Ankara’ya gelerek 21 Kasım 1938’deki devlet cenaze töreninde saf tutmuştur.