İSLAM CEPHESİ KAYDI Hicrî 491 / Haziran 1098 · c. X, s. 189–190 (Dâr Sâdır s. 276)
İbnü’l-Esîr · el-Kâmil fi’t-Târîh
Musul-Cezîre tarihçisi; erken dönem Halep ve Musul askeri kayıtlarına dayanır (Arapça aslından doğrudan çeviri; 491 h. kaydı, nşr. C. J. Tornberg, Leiden 1864, c. X, s. 189–190; Beyrut: Dâr Sâdır 1966, c. X, s. 276).
«[...] فخرجوا في اليوم الخامس من الباب متفرقين من خمسة وستة ونحو ذلك؛ فقال المسلمون لكربوقا: ينبغي أن تقف على الباب فتقتل كل من يخرج فإن أمرهم الآن وهم متفرقون سهل. فقال: لا تفعلوا! أمهلوهم حتى يتكامل خروجهم فنقتلهم [...] فقتل قوم من المسلمين جماعة من الخارجين، فجاء إليهم بنفسه ومنعهم. فلمّا تكامل خروج الفرنج [...] ولّى المسلمون منهزمين [...] ولم يضرب أحد منهم بسيف، ولا طعن برمح، ولا رمى بسهم [...]»
«[...] Beşinci gün [Franklar] kapıdan beşer altışar ve benzeri dağınık gruplar halinde çıktılar. Müslümanlar Kürboğa’ya: "Kapının önünde durup çıkan herkesi öldürmen gerekir; zira şu an dağınık haldeyken onların işi kolaydır" dediler. O ise: "Yapmayın! Bırakın hepsinin dışarı çıkışı tamamlansın ki onları [hep birlikte] öldürelim" dedi. [...] Müslümanlardan bir topluluk dışarı çıkanlardan bir grubu öldürdü; fakat [Kürboğa] bizzat yanlarına gelerek onları engelledi.»
«Frankların çıkışı tamamlanıp [büyük bir saf kurduklarında] Müslümanlar; [Kürboğa’nın] evvela kendilerini küçümsemesi, ikinci olarak da [Frankları] öldürmelerine engel olması yüzünden bozgun halinde arkalarını dönüp çekildiler [...] içlerinden hiç kimse ne bir kılıç vurdu, ne bir mızrak sapladı, ne de bir ok attı. [Pusuda oldukları için en son çekilenler Sökmen bin Artuk ile Cenâhüddevle oldu; Franklar ise hiçbir çarpışma olmadan gerçekleşen bu çekilmeyi hile ve tuzak sanıp takip etmekten korktular.]»
HAÇLI CEPHESİ GÖRGÜ TANIĞI Kitap IX, Bölüm 29 · Haziran 1098 (nşr. R. Hill, s. 68–70 [69])
Anonim Şövalye · Gesta Francorum
Bohemund’un birliğinde Köprü Kapısı’ndan bizzat çıkan Frank savaşçının günlüğü (Latince aslından doğrudan çeviri; IX.29, nşr. Rosalind Hill, London 1962, s. 68–70 [alıntı: s. 69]; krş. nşr. H. Hagenmeyer, Heidelberg 1890, cap. XXIX, §§5–6, s. 374–376).
«[...] Exibant quoque de montaneis innumerabiles exercitus, habentes equos albos, quorum uexilla omnia erant alba [...] cognouerunt esse adiutorium Christi, cuius ductores fuerunt sancti Georgius, Mercurius et Demetrius [...] Turci autem, qui stabant in parte maris, uidentes quod non possent sufferre amplius, miserunt ignem in herbam, ut uidentes illi qui erant in tentoriis fugerent.»
«[...] Dağlardan da atları beyaz ve sancaklarının tamamı beyaz olan sayısız ordular çıktı. [Bizimkiler bu orduyu görünce ne olduğunu hiç anlayamadılar; ta ki] bunların önderleri Aziz Georgios, Mercurius ve Demetrius olan Mesih’in yardımı olduğunu kavrayana dek. [Buna inanılmalıdır, zira adamlarımızdan pek çoğu bunu bizzat gördü.]»
«Deniz tarafında bulunan Türkler ise artık hiçbir şekilde tutunamayacaklarını görünce, çadırlarda bulunanlar bunu görüp kaçsınlar diye otları ateşe verdiler [...]» (Kaynak Notu: Kuru otların yakılması hem duman perdesi hem de karargâhtakiler için geri çekilme işaretiydi.)